Bắt đầu với phân tích Gas, chúng ta sẽ đi sâu vào lịch sử phát triển của giao thức Ethereum và DeFi
Người dịch: Lữ Giang Phi
Người dịch: Lữ Giang Phi
Vào tháng 7 năm 2015, Ethereum đã chính thức ra mắt. Trong vài năm qua, hệ sinh thái ứng dụng phi tập trung (dApps) dựa trên Ethereum đã chứng kiến sự tăng trưởng đáng kinh ngạc, chẳng hạn như:
thị trường OTC đầu tiên của 0x ra mắt vào năm 2017;
Uniswap được ra mắt lần đầu tiên vào tháng 11 năm 2018 để hoàn tất quá trình triển khai;
Yearn Finance đã lên kế hoạch cẩn thận cho một sự kiện airdrop thu hút nhiều sự chú ý trong ngành vào năm 2020.
Tài chính phi tập trung (DeFi) đã trở thành một ngành đang phát triển mà sự tăng trưởng của nó, khi nhìn lại, dường như là không thể tránh khỏi.
Giống như các nền kinh tế khác với các sản phẩm cạnh tranh, nhiều thỏa thuận tài chính phi tập trung đã trải qua những thăng trầm, một số đạt đến đỉnh cao trong một thời gian ngắn và một số khác giảm nhanh chóng. Nhưng trong quá trình này, giao thức DeFi chưa bao giờ từ bỏ sự đổi mới và chính vì điều này mà cấu trúc thị trường DeFi mà chúng ta thấy ngày nay đã được hình thành. Lịch sử của DeFi có thể mang tính chủ quan, nhưng chuỗi khối Ethereum thì không. Trong bài viết nghiên cứu này, chúng tôi sẽ kể câu chuyện về Ethereum thông qua dữ liệu, đồng thời phân tích tình trạng phát triển của các giao thức đó. Hình dưới đây cho thấy xu hướng thay đổi của tổng chi phí gas mà chúng tôi đã rút ra trên chuỗi khối Ethereum. Phạm vi thời gian là từ năm 2018 đến nay và nó được tóm tắt trong bốn tuần dưới dạng khoảng thời gian. Nguồn dữ liệu là Metabase.
Như có thể thấy từ biểu đồ trên, hoạt động chuỗi khối Ethereum khá im ắng từ năm 2018 đến 2019, với tổng lượng gas chi tiêu hầu như không vượt quá 40.000 ETH mỗi tháng. Tuy nhiên, bắt đầu từ năm 2020, hoạt động của chuỗi khối Ethereum bắt đầu tăng lên và chi phí gas cho thấy mức tăng trưởng parabol.Vào tháng 9 năm 2020, tổng chi phí gas của Ethereum đạt mức cao nhất là 650.000 ETH trong 4 tuần và ETH giá chỉ là 400 ETH vào thời điểm đó Đô la - thời gian thực sự trôi nhanh!
Bằng cách phân tích tổng tỷ lệ phí gas được sử dụng bởi các thực thể giao thức DeFi khác nhau, có lẽ chúng ta có thể hiểu rõ hơn về dữ liệu liên quan. Trong bài viết này, chúng tôi muốn xem xét tỷ lệ của 30 thực thể giao thức hàng đầu theo chi tiêu gas theo thời gian trong dữ liệu lịch sử tổng hợp.
Thẳng thắn mà nói, phí gas do giao thức DeFi trả phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như:
Có bao nhiêu người dùng tương tác với hợp đồng thông minh;
cường độ tính toán cần thiết để thực hiện chức năng;
Giá gas chung trên chuỗi khối Ethereum tại thời điểm đó.
Trước khi chúng tôi đi sâu vào, điều quan trọng cần lưu ý là bối cảnh thị trường Ethereum rất khác trong năm 2018-2019, nhiều hợp đồng thông minh hoạt động rất tích cực vào thời điểm đó không còn được sử dụng cho đến ngày nay, chúng ta có thể xem bảng xếp hạng cho năm 2018 -Kỳ 2019 trong biểu đồ bên dưới Top 30 đơn vị tiêu thụ gas nhiều nhất, nguồn dữ liệu là Metabase.
Ngoài các thực thể, chúng tôi cũng tổng hợp tổng phí gas được chi cho các hợp đồng mã thông báo, chiếm khoảng 10% hoạt động của Ethereum. Vào năm 2018, nhiều hợp đồng mã thông báo là các kế hoạch Ponzi và trò chơi đánh bạc, một phần đáng kể trong số đó đến từ Trung Quốc. Ví dụ như LastWinner là một ví dụ điển hình, giao thức này dựa trên một cơ chế rất đơn giản: người dùng gửi ETH vào hợp đồng cho đến khi đạt đến một giới hạn trên ETH nhất định, khi đạt đến giới hạn này, người gửi ETH cuối cùng sẽ giành được toàn bộ ETH. Bạn có thể thấy Hoạt động của giao thức này trên Ethereum đạt đỉnh vào giữa năm 2018.
Bức tranh sau đây thú vị hơn, cho thấy tỷ lệ gas tương đối được sử dụng bởi 30 thực thể hàng đầu kể từ năm 2018 và dữ liệu đến từ Metabase.
Những con số kể một câu chuyện thú vị hàng năm, vì vậy hãy bắt đầu với năm 2018.
2018: Những mầm mống của phi tập trung hóa
0x loại bỏ vai trò "người trung gian". Nhiều người nghĩ rằng Uniswap là sàn giao dịch phi tập trung đầu tiên, nhưng thực tế không phải vậy. Mô hình DEX sớm nhất ra đời vào năm 2017. Ban đầu, họ hy vọng bắt chước mô hình sổ đặt hàng của sàn giao dịch tiền điện tử tập trung, nhưng kết quả là nó không thể được sử dụng trong thực tế do số lượng tính toán lớn và tốc độ chậm. Tuy nhiên, vào tháng 7 năm 2017, 0x đã triển khai một giải pháp dựa trên giải quyết giao dịch trên chuỗi - 0x OTC. Khi mọi người giao dịch trên thị trường OTC, thường có hai vấn đề:
Khám phá giá chỉ xảy ra giữa hai bên;
Không có thương lượng đề nghị được đảm bảo diễn ra (một bên có thể rút tiền bất cứ lúc nào, nhưng trong thị trường mở, các đơn đặt hàng do một bên đặt có thể được chấp nhận ngay lập tức).
Người dùng có thể đăng đơn đặt hàng trên các nền tảng ngoài chuỗi như Twitter và các phương tiện truyền thông xã hội khác, sau đó giải quyết trên chuỗi thông qua 0x-vào năm 2018, khối lượng giao dịch trung bình hàng ngày của 0x đã đạt 4 triệu đô la Mỹ.
Tiếp theo là Bancor. Vào tháng 8 năm 2018, Bancor đã đề cập đến ý tưởng xây dựng một nhà tạo lập thị trường tự động trong một bài đăng trên blog, nhằm mục đích cách mạng hóa các thị trường giao dịch theo kiểu sổ đặt hàng, họ đã ghép nối tất cả các mã thông báo với BNT và hoạt động này vẫn tiếp tục cho đến ngày nay. Ngược lại, chúng ta có thể thấy nhiều cặp giao dịch phù hợp khác nhau trên nền tảng Uniswap.
Ngoài ra, Kyber đã để lại dấu ấn trong lịch sử của các sàn giao dịch phi tập trung. Về bản chất, Kyber hy vọng sẽ cho phép tất cả các bên có được và đóng góp thanh khoản theo cách phi tập trung, nhưng bản thân nó không phải là một sàn giao dịch phi tập trung mà tập trung vào việc tổng hợp thanh khoản từ nhiều nguồn vốn khác nhau - bao gồm cả các sàn giao dịch tập trung phi tập trung và các nhà tạo lập thị trường tập trung. Chúng ta có thể coi Kyber như một bộ định tuyến Uniswap có mục đích chung và tính thanh khoản từ tất cả các bên có thể được sử dụng bởi các thực thể như mạng thanh toán, điều này cực kỳ đột phá vào thời điểm đó.
2019: Nền kinh tế tài chính mới
Vào năm 2019, Chainlink đã phát triển thành một phần quan trọng của lĩnh vực DeFi. Vào năm 2017, Chainlink đã ra mắt một lời tiên tri để kết nối an toàn dữ liệu ngoài chuỗi bên ngoài với các hợp đồng thông minh Ethereum. Mọi người không nhận ra tầm quan trọng của lời tiên tri đối với tài sản tổng hợp và sản phẩm ký quỹ – BZx sử dụng lời tiên tri Chainlink cho nền tảng giao dịch ký quỹ của mình và Synthetix cũng tích hợp với Chainlink để cung cấp nguồn cấp giá cho tài sản trong thế giới thực. Tháng 5 năm 2019, Truyền thông chuỗi khốiDecryptNó thậm chí còn xuất bản một danh sách các giao thức DeFi đã tích hợp với Chainlink.
Một dịch vụ tiên tri khác cần theo dõi là Tellor, dịch vụ này đã chứng kiến sự gia tăng đột biến trong thời gian ngắn vào tháng 10 năm 2019.
Tỷ lệ phí gas Ethereum của Chainlink vẫn ở mức trên 4% cho đến năm 2021, khiến nó trở thành một người chiến thắng lớn thực sự.
Ví dụ: Dydx, một nền tảng giao dịch cho vay được quản lý, đã ra mắt chức năng giao dịch ký quỹ vào năm 2019. Chức năng này có giao diện người dùng phong cách và có thể đạt được đòn bẩy lên tới 4 lần. gần như có thể đạt được mức độ tương tự như CEX Trải nghiệm người dùng tương tự.
Ngoài ra, Synthetix cũng tìm thấy thị trường ngách của riêng mình vào năm 2019. Ngày nay, ít người biết rằng Synthetix ban đầu được gọi là Havven, trên thực tế, giao thức tài sản tổng hợp này ban đầu được thiết kế như một giao thức tiền tệ ổn định tương tự như Maker. Từ biểu đồ tiêu thụ gas, chúng ta có thể thấy rằng Maker đã ở vị trí thống trị trong nhiều năm. Synthetix cam kết tạo ra một thị trường cho các tài sản mã hóa tổng hợp và giá trị nghịch đảo. Vào tháng 7 năm 2019, khối lượng giao dịch của Synthetix đã đạt 60 triệu đô la Mỹ.
Sự quan tâm của thị trường đối với Compound cũng bắt đầu tăng lên - vào tháng 5 năm 2019, Compound V2 đã được ra mắt với một diện mạo mới. Trong những năm qua, thị trường tiền tệ của Compound ít thay đổi, nhưng thông lượng phí gas ổn định (1,5-5%) đã chứng minh rằng thiết kế của Compound rất thành công. Không có gì đáng ngạc nhiên, phí gas phát sinh khi cho vay và mượn các giao thức DeFi đã thấp hơn so với các DEX trong nhiều năm
2020: Xuất hiện thêm nhiều “quán quân”
Vào năm 2020, Uniswap bắt đầu thống trị thị trường nhà tạo lập thị trường tự động (AMM). Uniswap thực tế đã được ra mắt sớm nhất vào tháng 11 năm 2018, nhưng phải đến tháng 2 năm 2019, khối lượng giao dịch của nó mới chính thức vượt qua Bancor. Mặc dù cả hai DEX đều dựa trên mô hình dự trữ 50/50, nhưng Uniswap được thiết kế để trở nên hiệu quả và thân thiện hơn với người dùng. Không chỉ vậy, thiết kế của Uniswap còn hỗ trợ danh sách tài sản mã hóa không cần cấp phép, cho phép nó xây dựng khả năng kết hợp khổng lồ với hệ sinh thái DeFi lớn hơn. Vào năm 2019, một bài đăng trên blog được lan truyền rộng rãi trong ngành đã phân tích Uniswap theo cách này——
Mã thông báo của chúng tôi đã được liệt kê trên Bancor trong vài tháng trước khi chúng tôi chuyển sang Uniswap. Quá trình niêm yết mã thông báo trên Bancor yêu cầu chúng tôi liên hệ và làm việc với nhóm Bancor, sau đó ETH và một lượng mã thông báo tương đương phải được chuyển đến địa chỉ do nhóm Bancor cung cấp. Nhóm Bancor cũng yêu cầu chúng tôi chuyển ETH trị giá không dưới 60.000 đô la để cung cấp thanh khoản trong quá trình thiết lập. Từ khi chúng tôi quyết định niêm yết cho đến khi mã thông báo của chúng tôi xuất hiện trên trang web Bancor, toàn bộ quá trình mất một hoặc hai ngày, với sự liên lạc qua lại với nhóm Bancor. Ngược lại, quá trình tạo hợp đồng Uniswap giống như điền vào một biểu mẫu ngắn và bạn có thể dễ dàng thực hiện chỉ bằng một nút bấm. Quá trình thêm tính thanh khoản vào hợp đồng trên Uniswap cũng đơn giản không kém. Quá trình này chỉ mất một hoặc hai phút. Chúng tôi hoàn toàn không cần liên hệ với nhóm Uniswap và họ không yêu cầu thêm bất kỳ tính thanh khoản nào vào hợp đồng.
Vào năm 2020, việc 1inch tham gia vào thị trường phi tập trung giống như một tia sét, nó có thể là giao thức DeFi phát triển nhanh nhất vào năm ngoái, nhưng nó đã không hoàn thành vòng hạt giống sớm cho đến tháng 8 năm 2020 và chỉ mất một thời gian ngắn. Mất 6 % thị trường gas trong 3 tháng. 1inch chủ yếu cung cấp các dịch vụ tổng hợp trao đổi phi tập trung, bằng cách phân tích các nhóm thanh khoản khác nhau để phân chia và định tuyến các đơn đặt hàng nhằm tìm ra các giao dịch hiệu quả nhất về chi phí. 1inch được airdrop cho người dùng vào cuối năm 2020 và chiếm 10% phí gas vào tháng 12.
Trong năm qua, hoạt động Forsage đã bùng nổ và trở nên phổ biến. Đây thực sự là một hiện tượng kỳ lạ, vì để sử dụng Forsage, người dùng phải trả ETH cho nền tảng. Ngoài ra, nếu người dùng giới thiệu nền tảng Forsage cho người khác, họ có thể nhận được các ưu đãi mã thông báo ETH. Từ quan điểm này, dự án có vẻ giống như một trò lừa đảo theo mô hình kim tự tháp, nhưng chúng vẫn hoạt động cho đến ngày nay.
Vào năm 2020, hầu như sẽ không có người dùng DeFi nào chưa nghe nói về Yearn. Lịch sử của Ethereum sẽ không thể hoàn thiện nếu không có điểm nổi bật là airdrop YFI của Yearn Finance — “mã thông báo quản trị vô giá trị” có giá tăng gấp 35 lần chỉ sau bảy ngày. Kể từ năm 2020, Yearn đã đi đầu trong DeFi, cấu trúc và hình thức phát triển của nó cũng đã chỉ đường cho các giao thức DeFi mới được tạo khác hiện nay.
2021 và hơn thế nữa
Tether và Center chiếm một tỷ lệ lớn hoạt động trên chuỗi khối Ethereum — chúng chiếm gần 12% tổng phí gas hiện nay. Tether và Center giống như "proxy" tốt nhất có thể được sử dụng để chuyển lượng tài sản vào và ra khỏi Ethereum, vì gas được sử dụng để đúc và phá hủy các stablecoin USDT và USDC.
Mặt khác, các hợp đồng Wrapped Ether vẫn được sử dụng rộng rãi và dần trở thành xương sống của Ethereum DeFi. Hiện tại, WETH là một ý tưởng mang tính cách mạng, ETH được mã hóa này có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp, phương tiện trao đổi và là chuẩn định giá cho các mã thông báo khác. WETH là một thế mạnh điển hình của các khối xây dựng DeFi Lego, đáp ứng nhu cầu của thị trường rộng lớn và đã được sử dụng phổ biến hiện nay, giá cả khá ổn định. Không, chúng không phải là mã thông báo quản trị!
Trên thực tế, một hệ sinh thái sống động của các sản phẩm ethereum đã hình thành: một loạt giao thức hoán đổi mã thông báo hiện có thị phần hợp lý trên chuỗi khối ethereum — mặc dù Uniswap vẫn chiếm ưu thế. Ngày nay, một mình Nansen theo dõi ít nhất 94 giao thức DEX — mỗi giao thức đều có “những điều kỳ quặc” và đề xuất giá trị riêng. Các giao thức này đã triển khai hơn 2,8 triệu hợp đồng kể từ đầu năm 2021. Ngoài ra, đối với các hợp đồng ERC-2 có liên quan, khoảng 198.000 đã được triển khai cho đến nay.
Mỗi người trong chúng ta đang "đóng góp" cho Ethereum và mọi hoạt động trao đổi, cầm cố, gửi, rút tiền và đúc mã thông báo mà bạn thực hiện đều được ghi lại trên chuỗi khối Ethereum. Mỗi người trong chúng ta là một người tham gia trong khu rừng Ethereum, giúp khu rừng này tiếp tục tồn tại, phát triển, thích nghi và thịnh vượng. Vì vậy, bạn nghĩ Ethereum nên đi đâu tiếp theo?
